BARAZKIAK MOZTEKO ERAK

Hemen azpian barazkiei buruzko bideo bat daukazue. Barazkiak mozteko hiru era desberdin azaltzen ditu eta gainera azkenean barazkiak mozteko nola jarri behar diren atzamarrak azaltzen du. Niri asko gustatzu zait oso interesgarria dela iruditzen zaidalako horregatik ikustea gomendatzen dizuet.

2.040 kilogramoko menestra bat

Argazki honetan 3,35 metroko diametroa daukan lapikoa ikus daiteke.

2011ko Maiatzaren 1ean, Tudelan 2.040 kilogramoko menestra bat egin zen eta Carmagnolan (Italian) egindako menestraren errekorra gainditzen du.

Hemen ematen zuten barazki-menestra platerra ikus daiteke.

Nahiz eta, oraindik ofiziala ez izan Tudelan egindako barazki menestrak 2.040 kilogramo pisatzen zituen, eta horrek esan nahi du, Italiako Carmagnola herrian egindako menestra baino handiagoa dela eta horregatik Guinness errekor liburuan agertuko dela. Carmagnolan egin zuten barazki menestra 1.190 kilogramokoa izan zen eta pasaden urteko Guinness errekor liburuan agertu zen. Bertan, piperrak, tomateak eta kipulak bakarrik egon ziren. Berriz, Tudelan, 500 kilogramo ilar, 625 kilogramo alkatxofa, 250 indaba zuriak, 100 kilogramo kipula eta 50 kilogramo baratxuri erabili zituzten. Oso azkar egin zuten menestra pentzatzen zutelako 60 boluntario inguru egongo zirela eta 120 boluntario agertu zirelako. Noski, boluntarioak menestraren zati eder bat jan zuten eta geratzen zen guztia beste herritarrentzat utzi zuten. Hori guztia egiteko 3,35 metro diametro zituen lapiko bat erabili zuten. Menestra egiteko goizeko lehenengo orduetatik 14:00-etararte egon ziren. Menestra prestatzen bukatu zutenenan antolatzaileek 5.000 eta 6.000 plater inguru banatu zituzten. Gainera 18 urte baino gehiago zituzten pertsonek beraien bazkaria ardoarekin edateko aukera zeukaten.

Argazkian dauden pertsonak parte hartu zuten hainbat boluntario dira.

Barazkiekin bere atzamarra prestatu zuen eta jan egin zuen

2011ko Apirilaren 24an, 28 urteko mutiko batek bere atzamar bat moztu zuen, ondoren barazkiekin prestatu zuen afaltzeko jateko.

Mutiko hau ez zuen inoiz ez alkohola ez drogak hartu. Medikuek esaten dute depresio bat zuela eta horregatik bere atzamarra moztu zuela. Gizonaren depresioa, kalean eraso egin ziotenean hasi zen. Eraso egin eta gero mutikoak pentsatu zuen eraso egin zioten pertsonei atzamarrak moztea eta jatea, baina lehenengo bere atzamarrekin frogatzea erabaki zuen. Orduan, bere atzamar txikian zapateko kordoi bat lotu zuen tornikete bat egiteko. Gero, zerra bat hartu eta atzamarra moztu zuen. Hurrengo goizean ospitale batera joan zen bere atzamarra konpondu zezaten. Beste lau egun geroago bere beste hainbat atzamar mozteko gogoak izan zituen baina medikuek debekatu egin zioten. Atzamarrak mozteko gogoa izateagaatik, medikuek bere depresioaren gainean egongo dira.

BARAZKIEKIN KOADROAK ASMATU DITUZTE

Azpian dauden argazkiak hainbat koadro ezaguneko bikreazioak dira barazkiekin egindakoak. Pasaden urtean Beijing-ko museo batean jarri zituzten horregatik dakigu irudi hauek benetazkoak direla. Ju Duoqi deitutako txinatar batek egin zituen. Txinatar honek gehien erabili dituen barazkiak tofua, azak, jengibrea, loto sustraiak, kulantroa eta camotea dira.

BA AL ZENEKIEN...

• Barazkiak gure ilea osasuntsu eta indartsu hazten laguntzen dutela?                                               Barazkiak heldugabeak jaten ba dituzu ezin hobeto. Burdina ere oso ona da, ikerketa batzuen arabera barazki heldugabeak eta burdina jaten duten pertsonek ilea osasuntsuago eta indartsuago dute.
• Barazkietatik etorritako zuntza gure gorputzak ezin duela digeritu?                                              Egia da, landareetatik, batez ere barazkietatik, etorritako zuntza gure gorputza ezin du digeritu. Gure gorputzak ezin duenez digeritu, zuntza hainbat elementutan deskonposatzen du, adibidez, gasetan edo azido koipetsuetan.

BA AL ZENEKIEN...

• Barazkiak prestatzeko lehenengo olioa, gero gatza eta azkenik ozpina bota behar dela?

Horrela egin behar da olioa lehenengo botatzerakoan, barazkiak babesten dituela eta hori egin ez gero ez dira zimeltzen.

• Barazkiak oliba olioan egin ez gero sapore hobea dutela?

Hau gertatzen da barazkiak oliba olioarekin egitean ez direlako itsasten eta ez direlako batere koipetsuak.     

Zientzialariak baieztatzen dute E.coli-a kimuetatik datorrela

2011ko ekainaren 12an, Alemanian aztertzen dauden zientzialariek baieztatu dute E.coli-a kimu kutsatuetatik datorrela.

Analisien arabera, E.coli-a Alemaniako iparraldean zegoen nekazaritza-ustiapen batetik hartutako kimu kutsatuetatik dator. Nekazaritza-ustiapen horren izena ez dute esan nahiz eta orain itxita egon. Horrek esan nahi du zientzialariak gero eta froga hobeak egiten dituztela eta gaixotasunen etorria jakitea errazagoa izango dela. E.coli-aren erruz 33 pertsona hil ziren eta 3.000 pertsona gaixotu dira. Aztertutako kimu kutsatuak familia familia baten hozkailuan zeuden eta familia horretako bi ume, aita eta ama oso gaixorik geratu ziren kimu hoiek jan zituztelako. Espainako nekazariak poz-pozik daude horrela jendea Espainako pepinoak, tomateak eta letxugak erosiko dituztelako. Jende guztia esaten du aurkikuntza hau oso garrantzitsua dela.

TXISTEAK

Hemen azpian barazkiei buruzko hainbat txiste dituzue.


Zergaitik jendea jartzen ditu baratxuriak errepidean?
Medikuek esaten dutelako zirkulaziorako onak direla.


Zer da tomate bat kapa eta maskara batekin?
Super tomate bat.

Eta zer da kalabaza bat kapa eta maskara batekin?
Kalabaza bat Super tomatez jantzia.


Zer da zerbait berdea eta hegan egiten dakiena?
Super letxuga bat.
Eta zer da zerbait berdea eta narrazean ibiltzen dena?
Super letxuga mindu bat.


Bazen behin tomate bat eta azenario bat. Borrokan hasi ziren eta tomatea azenarioari ilea kendu zion. Azenarioa hospitalera joan zen eta medikuak azenario amari esan zion:
-Sentitzen dut, zure semea landare bat bezala geratu da.

BA AL ZENEKIEN...

Barazkien kolorearen arabera barazkiak bitamina eta mineral desberdinak dituztela?

Bitaminak eta mineralak gure gorputzak behar dituen bi gai dira. Gure gorputzak mineral eta bitamina gutxi behar ditu. Baina kantitate txiki horiek derrigorrez jan behar dituzu, bestela txarrago ikusiko duzu, memoria txarragoa izango duzu, haginak eta hezurrak hondatzen zaizkizu eta giltxurrunak eta bihotza gero eta txarrago izango dituzu. Bestalde, fotokimiko deitutago gai batzuk landareek dituzten gai naturalak dira eta barazkien koloreetaz arduratzen dira. Barazkiak dituzten fotokimikoen arabera mineral eta desberdinak dituzte. Horregaitik da kolorearen arabera bitamina eta mineral desberdinak dituztela.

Gizaki agurgarriok:

Eskutitz hau, gizakiok natura kutsatzen dugulako eta batez ere barazkiak kutsatze ditugulako idatzi dut. Niri ez zait ondo iruditzen, gizakiok kutsatzeaz gain ez dugula ezer egiten hori gerta ez dadin.

Alde batetik, gizakiok ez dugu pentsatzen mundua kutzatzen ari garen bitartean guretzako txarra izan daitekeela. Pertsonek airea kutsatzen badugu aldi berean barazkiak kutsatzen ditugu eta barazkiak kutzatuz gero gaixotasunak har ditzakegu. Ez bakarrik barazkiekin, Animalekin gauza bera gertatzen da.

Bestalde, gu ibaietara zaborra botatzen dugu eta horrela ura kutsatzen dugu. Ura kutsatu hori edozein landare ureztatzeko erabiltzen ba dugu landareak kutsatu egingo dira eta barazkiak ba dira barazki horiek jan ez gero gu kutsatu egingo gara.

Hori guztia gutxi balitz, gu ilearentzako espraiak erabiltzerakoan airera Co2 botatzen dugu eta horrela Ozono kapa apurtzen dugu. Ozono kapa apurtzerakoan barazkiak Eguzkiaren beroa gehiago nabaritzen dute eta barazkiak ureztatzeko botatzen dugun ura eta euriko ura lurrundu egiten da. Barazkiak ur nahikoa ez ba daukate ezin izango dira ondo hazi eta kalitate txarragoa edukiko dute.

Horregaitik, nire ustez gu gutxiago kutzatzen saiatu behar gara. Hainbat gauza eginten, este baterako, uretara zaborra ez botatzen, ilerako espraiak gutxiago erabiltzen... Lehen esan dizuedan bezala, uste dut gure aldetik gehiago jarri beharko genuela hain beste ez kutsatzeko

Ainhoa Sánchez

Osasun Ministerioa jakinarazi egin du behar ba da ez dugula inoiz jakingo E.coli-a nondik datorren

2011/06/8-an, Carmen Amela, Osasun Publiko-aren zuzendaria, gaur ohartarazi du posiblea dela inoiz ez jakitea E.coli-a nondik datorren.

Bertan ere, espainako gobernuak esan du Espainian E.coli kasuren bat aurkitzen ba da prestatua dagoela erantzun koordinatu bat emateko. Beste gauza bat esan dutena, “pepinoen krisia” jasan duten nekazariei kaltea ordainduko dietela da. Amelak baieztatu du Espainian ez dela agertu E.coli-a ez ba da Alemaniako batek hona bakteria ekartzen duelako. Baina, gertatzen dena da, uda heltzen ari denez Alemaniako jendea etorriko dela eta horregatik udan zehar kontu handia eduki behar dugu, adibidez, komunera joan eta gero eskuak ondo garbitzea eta barazkiak jan baino lehen ondo garbitzea. Horrez gain, gogoratu nahi izan dute Espainako hainbat zientzialariek E.coli-a nondik datorren jakiteko ikerketetan laguntzen.

Analisien arabera E.coli-a ez da soiatik etortzen

2011ko Ekainaren 7an, Alemanian oraindik ez dakite nondik datorren E.coli-a.

Ikerketan jarraitzen duen bitartean Alemanian 21 pertsona hil dira eta Suedian 1. Gero eta herrialde gehiago kritikatzen dute Alemania, esaten dutelako oso gutxi arduratzen dela E.colia dela eta. Alemanian bertan ere hainbat jende esaten du denbora gehiegi egon direla E.coli-ari kasurik egin gabe.

Iparraldeko

Alemaniako ministerioak, atzo E.coli-a soian zegoela esan zuena, gaur esan du

soian bakteria topatzeko egindako lehenengo 23 frogetan ez zegoela E.coli-aren

arrastorik. Ikerlariek esan dute oraindik soiarekin 40 froga gehiago egin behar

dituztela. Nahiz eta oraindik ez aurkitu E.coli-a nondik datorren Alemanian ez

dute gomendatzen soia jatea.

Ikerketa oso zaila izaten ari da hainbat aste daramatelako ikertzen eta momentuz ez dakitelako nondik datorren. Gainera, ministerioak jakinarazi egin du ez duela espero E.coli-a nondik datorren epe laburrean jakitea. Ikerlariek E.coli-a hainbat barazki desberdinetan egon daitekeela esan dute, eta horregaitik dela hain zaila nondik datorren jakitea. Oso zaila denez, esaten dute ikerlariak 24 ordu daudela jo ta ke lan egiten E-coli-a nondik datorren jakiteko. Beste alde batetik, E.coli-aren erruz gaixorik dagoen pertsona baten hozkailuan aurkitutako barazki eta fruituei frogak egingo dizkiete baita ere. Alemaniako gobernuak esan behar izan du Espainako pepinoak E.coli zutela esatean egin diren kalteak ordainduko dizkietela.

LAGUNEKIN BARATZEAN

"Ilarrek ihes egin du" ipuina hemen azpian dago. Nire uztez oso polita da eta ipuin hau ere "Lagunekin Baratzean"  liburutik hartuta dago.

Ilar amarengana doa korrika. Gauza garratzitsu bat esan nahi dio.


-Ama, amatxo! -egin dio oihu Ilarrek.


Ama Ilar lanpetuegia dago kasu egiteko. Ilartxo siestaroko gertatzen ari da.


-Orain ez, Ilar. Geroxeago.


-Baina ama, oso garratzitsua da! -esan dio Ilarrek.


-Eta ezin du itxaron? -erantzun dio amak.


Ilar tristetu egin da, burua makurtu eta alde egin du.


- Ilartxo ni baino garratzitsuagoa da. Amak ez dit sekula kasurik egiten -pentsatu du.


Ilar minberatuta, triste eta haserre dago.


-Ba orain, nire falta igarriko du. Etxetik alde egingo dut -pentsatu du-. Samuel hartu eta Babarrunen etxean geratuko naiz.


Samuel, Ilarren arrain gorria da. Ilarrek ez du bera gabe ade egingo.


Ilar ziur da Babarrunen etxean dena desberdin izango dela. Babarrunek ez du anai-arrebarik traban.


-Horrek esan nahi du Babarrunen amak kasu egingo didala -pentsatu du Ilarrek.


Hasieran, Ilarri gustatu egin zaio Babarrunen etxea. Babarrunen ama oso ona da berarekin, eta bere kontu guztiak entzuten ditu. Baina, Ilar gaizki sentitzen hasi da laster. Babarrunen etxeko gauza guztiak, bere etxekoak baino handiagoak dira. Aulkia ere handiegia da, eta mahaia altuegia.


Afaldu ondoren, Ilarrek gaileta bat eskatu du.


-Afaldu ondoren guk ez dugu gailetarik jaten -esan dio Babarrunek.


- Ah! -egin du Ilarrek. Bere etxearen falta igarotzen hasi da. Amaren eta aitaren falta. Eta Ilartxoren falta ere igarotzen hasita dago.


-Oheratzeko ordua da -esan du Babarrunek-. Zeuretzako gela bat izango duzu.


-Ez, eskerrik asko. Nire etxera noa -esan du Ilarrek.


-Zergatik? -galdetu dio Babarrunek harrituta.


- Samuelek ez du hemen gelditu nahi -erantzun dio Ilarrek.


Handik pixka batera, Ilarrek etxerako bidea hartu du.


-Azken finean ez nago hain gaizki neure etxean -pentsatu du.


Etxeko atera iritsi da, ama zain du.


-Oso berandu da -errieta egin dio-. Non ibili zara?


-Babarrunekin egon naiz, bere etxean -esan du Ilarrek.
Anak badaki Ilarrek ihes egin nahi izan duela, eta nahiko haserre dago.


-Beno, gaurtik aurrera nora zoazen eta ze ordutan itzuliko zarn esan behar didazu.


-Bai, konforme -esan dio Ilarrek, negarrez.


Eta Amak besarkada bat eman dio Ilarri.


-Oso pozik nago itzuli zarelako -esan dio-. Zatoz etxera eta gaileta bat emango dizut.

LAGUNEKIN BARATZEAN

Hemen azpian "Lagunekin baratzean" kolekzioko ipuin bat daukazue. "Patatari errua bota diote" deitzen da eta espero dut zuen gustokoa izatea.

Eguna eguzkitsua eta argitsua da. Ilar eta Babarrun, Ilarren baloi berriarekin jolasten ari dira. Oso gustura daude, Pepino eta Patata agertu diren arte.


-Bai baloi polita! -esan du Pepinok-. Gustatzen zait, bai.


-Nirea da -esan dio Ilarrek.


Pepinok baloia kendu dio.


-Begira! -esan du Pepinok. Ostiko bat eman eta, baloia urrutira bidali du.


Ilar negarrez hasi da eta, Patatak pena hartu du.


-Hori ez dago batere ondo -pentsatu du.- Ilarren baloiaren bila noa.


Patata korrika joan da baloiaren atzetik. Ilar bitartean, negar eta negar ari da. Halako batean, Azalore Jauna agertu da. Pepinok ikusi eta, alde egin du.


-Tira, tira, zer da iskanbila hau? -galdetu du Azalore Jaunak.


Ilarrek ezin izan dio erantzun, negar-zotinka ari delako. Baina eskua luzatu du Patata baloia jasotzen ari den aldera.


-Nahikoa da! - egin du ohiu Azalore Jaunak-. Ekarri baloia oraintze bertan.


Patatak, korrika itzuli eta, baloia eman dio Azalore Jaunari, honek eskerrak emango dizkiolakoan. Baina horren ordez, Azalore Jaunak sekulako errieta eman dio, Ilarren baloia hartzeagatik.


- Nik lagundu besterik ez nuen nahi! -esan dio Patatak. Berak ez dio kendu Ilarri, baina Azalore Jaunak ez dio sinetsi. Errieta egin eta, Ilar bakean uzteko agindu dio.


Patata gaixoa! Ez du gauza txarrik egin, eta hala ere, errua bota diote.

TXISTEAK

Zer da puntu berde bat bazter batean?
Zigortuta dagoen ilar bat.


Zergaitik tomateak txikiak, borobilak eta gorriak dira?
Handiak, luzeak eta berdeak izango balira krokodiloak izango zirelako.

-Aita, aita, barazkiak frijituta gustatzen zaizkizu?

-Batzuk bai eta beste batzuk ez, baina zergaitik?

-Ortua erretzen ari delako!

ASMAKIZUNAK

Hemen azpian barazkiei buruzko hainbat asmakizun dituzue, asmatzen badituzue, mesedez komentario bat idatz ezazue.

     Frijituak ezin hobeak, purean ere gozo-gozo, tortilan bikain gaude eta etsaladan gustoko gaituzue.

      Barazki berde bakartia, gu jartzen dugu entsladan.

      Hainbat anai-arrebarekin leka baten barruan nago.

Barazki oso dotorea naiz, txapela berdea daramat eta soineko morea.

Landare bat gorri-gorria, gero ontzira etorria eta satsero ikaragarria.

      Txitak kantatzen du nire izenaren hasiera, zaldiak aldiz hankan darama bukatzeko era.

      Ikusmena zorrozteko ona naiz, untxiak jaten nau kraka-kraka, lurpetik ateratzen zait nire ile berde sorta.

      Buru ederra daukat, baina atalka banatua, horregaitik behar izaten denean jaten nauzue atalka.

      Lurrean erne nintzen barazki artean indarrez, geruzaka eginda nago horrelakoa naiz berez eta ni txikitzen nauena urtzen da negarrez.

Kamioi bateko kipula karga guztia lapurtu eta gidaria bahitzen dute
2011-ren ekainaren 1ean, hiru gaizkileek, bi gizon eta emakume batek, 225 mila dolar balio zuten kipula guztiak Amerikan saldu nahi zituzten.

Guatemalaren mugan lapurtutako kipulak saldu nahi zituzten momentuan, hainbat poliziek gaizkileak atzilotu zituzten, eta momentu hartan konturatu ziren poliziak kamioi gidaria ere bahitu zutela. Hartutako lehenengo dauten arabera, Oaxaca estatuan lapurtu zituzte kipula 45 tona. Kipula guztiak Erdi-Amerikara eraman nahi zituzten. 39 urteko bahitutako gidaria Felipe Aragón Mendoza zuen izena eta Córdovan bizi zen. Gaizkile berdinak bere beste lankide bat bahitu zuten lehenago. Mauricio García Vázquez 22 urte zituena. Felipe askatu zutean kamioi gidariak hau esan zuen, “Pasaden egunean bahitu ninduten, eta bi egun egon nintzen beraien esanetara. Baina eskerrak laster askatu nindutela eta dena bukatu dela.”

Gernikako piperra eta tomatea Euskal Herriko produktu akreditatuei gehitu dira

Bilbon, Maiatzaren 30-an, Gernikako piperra eta tomatea Euskal Herriko produktu akreditatuei gehitu dituzte.

Kalitate Fundazioak berria eman zuen eta beste hainbat erakunderekin batera adostu zutela esan zuen. Bertan ere, Euskal Herriko okela eta txakolinak euskal produktu akreditatuen artean daudela esan zuten. Bilbon ere azaldu zuten, produktu akreditatuak kalitate ezinobea daukatela eta oso gomendagarria dela erostea. Beraien ustez prozezu hau oso konplikatua da egiten eta esfortzu handia behar da egiteko, horregaitik Euskal Herriko oso janari gutxi dago produktu akreditatuen artean.

Hainbat herrialde Espainatik ekarritako barazkiak debekatzen dituzte

Rusia, 2011ko maitzaren 31an, beste hainbat herrialderekin elkartu zen Espainatik etorritako barazkiak debekatzeko.

Rusia, pasaden egunean, Alemania, Dinamarka, Austria, Suedia eta Txekiar Errepublikarekin elkartu zen Espainatik ekarritako barazkiak debekatzeko, batez ere pepinoak. Belgikan, ere, atzo esan zuten Espainako pepinoak debekatuko zituztela. Alemaniakoak gogorrenak izan dira eta pepinoak, tomateak eta letxugak debekatu dituzte eta herrialdean zeuden barazkiak ezin izan dituzte saldu. Espainako pepinoak eta hainbat barazki gehiago debekatu dituzte Alemaniako hainbat pertsona Espainako pepinoak jateagaitik E.coli deitzen den gaixotasun bat hartu dutelako eta horietako batzuk hil egin direlako. Espainakoek defendatzen dute Espainatik pepinoak irten zirenean oso ondo zeudela.

ASPALDI HONETAN

Heme azpian olerki bat daukazue. Asier Serranok egin zuen 1994. urtean. Niri pila bat gustatu zait eta espero dut zuen gustokoa izatea.

Aspaldi honetan

sukaldeko saguak bandejaz akatuz

tomate zukua egiten saiatu naiz

eta hala ere badirudi

odol urdina dutela zainetan

—gizakiek lez—

 

egun hauetan

zizareak lagun egin ditut

baina damu dut mandragora belarrez

ez ote diren urkatuen ileak erabiliz

baleak ehizatzera joango

 

aurten bertan

armiarmekin jostatzen ikasi dut

eta jada ez zaizkit zakurren laztanak atsegin

atsegin dut mantisak

odol hotzez biktimak ahoratzen ikustea

—aitak gudan egiten zuen bezala?

 

azken batean

gizona izaten irakatsi didate

nor hil den baino lehen

nola hil den galdetzen.